Pentref bychan yn Eifionydd yw Llanystumdwy, pentref serch hynny sy'n denu ymwelwyr o bedwar ban y byd. Saif y pentref oddiar brif ffordd yr A497, rhwng Cricieth a Phwllheli. Drwy'r pentref rhed Afon Dwyfor i'r môr cyfagos.
Prif hynodrwydd y pentref yw mai yma y magwyd David Lloyd George, un o'r Prif Weinidogion ewnocaf. Yma, yn Highate, hen siop y crydd, bu Lloyd George yn byw tan yr oedd yn un ar bymtheg oed. Dyma hefyd y daeth yn wleidydd ifanc a chraff a lle magodd, dan adain ei ewythr (a oedd yn bregethwr lleyg) wrthwynebiad tuag at y bonedd a'r tir feddiannwyr.
Mae ei fedd i'w weld ar lan Afon Dwyfor o fewn dau funud i ganol y pentref, bedd a gynlluniwyd gan bensaer pentref Portmeirion, sef Syr Clough Williams-Ellis. Yn wir, mae dylanwad pensaerniaeth Syr Clough Williams-Ellis yn amlwg yn y pentref (Capel Moriah, Gatiau yr Amgueddfa a ffenestr Llyfrgell Ty Newydd). Uwchben bedd Lloyd George mae englyn yn ei goffau gan ei nai, a chyn-Archdderwydd, Dr William George. Yn nghanol y pentref wedyn mae Amgueddfa Lloyd George yn llawn o bethau'n adrodd hanes ei fywyd a'i yrfa ddisglair. Ei gartref olaf,
Ty Newydd sydd hefyd yn y pentref yw'r Ganolfan Ysgrifennu Genedlaethol.
Mwy am y pentref >
|
